Jednoosobowa Działalność Gospodarcza

Mówiąc o formach prowadzenia działalności gospodarczej, niewątpliwie należy wspomnieć o jednoosobowej działalności gospodarczej, o której będzie mowa w niniejszym artykule. Jednym z kluczowych aktów prawnych regulujących sferę działalności gospodarczej jest Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Ustawa zawiera regulację dotyczące podjęcia i zakończenia działalności gospodarczej, zasady prowadzenia takiej działalności oraz listę definicji prawnych.

Spis treści:

– czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza?

– podmioty uprawnione do prowadzenia działalności gospodarczej.

– opcjonalne źródła finansowania.

– założenie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza?

Jednoosobowa działalność gospodarcza, to jest działalność gospodarcza prowadzona przez osobę fizyczną we własnym imieniu i na własną rzecz. Zgodnie z wyżej przywołaną Ustawą, działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Te trzy elementy mają zasadnicze znaczenie dla oceny czy działalność konkretnego podmiotu można kwalifikować jaką działalność gospodarczą.

Przykład:

Podmiot A jest właścicielem 5 zabytkowych zegary, które planuje sprzedać Podmiotowi B. Czy Podmiot A w takiej sytuacji ma obowiązek założenia własnej działalności?

• w tej sytuacji nie mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, gdyż działalność Podmiotu A nie ma jednego z trzech elementów – ciągłości. Podmiot A sprzeda zegary i na tym jego działalność w tym zakresie zostanie zakończona.

Podmioty uprawnione do prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.

Założyć własną działalność swobodnie mogą obywatele Polscy, jak i obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej i państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Osoby posiadające obywatelstwo państw trzecich (spoza Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego) również są uprawnione do prowadzenia działalności gospodarczej, pod warunkiem dokonania pewnych formalności. Szczególne znaczenie w tym miejscu ma Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednym z kluczowych wymogów formalnych jest posiadania tytułu pobytowego (nie każde zezwolenie na pobyt uprawnia do podjęcia pracy czy prowadzenia działalności gospodarczej), uprawniającego do podjęcia takiej działalności.

W przypadku obywateli Ukrainy, którzy wjechali do Polski po 24 lutym 2022 r. sytuacja się zmieniła. W tym miejscu warto odwołać się do definicji „obywatela Ukrainy” w rozumieniu Ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zgodnie z przywołaną Ustawą, przez obywatela Ukrainy rozumie się także osoba nieposiadająca obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybyła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 23 tejże Ustawy, obywatele Ukrainy mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na takich samych zasadach jak obywatele polscy, pod warunkiem uzyskania numeru PESEL.

Opcjonalne źródła finansowania:

Jednoosobowa działalność gospodarcza nie wymaga kapitału zakładowego (przykładowo jak w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością). Jednak rozpoczęcie własnej działalności niewątpliwie wiąże się z kosztami jej prowadzenia. Do takich wydatków można zaliczyć w szczególności: koszty wynajęcia biura, usługi księgowe, zakup wyposażenia niezbędnego do prowadzenia działalności, korzystanie z usług przygotowania dokumentów czy doradztwa. W konsekwencji czego, rozpoczęcie własnej działalności wymaga posiadania własnego kapitału, który pozwoli rozpocząć działalność. W takiej sytuacji czasem powstaje potrzeba uzyskania dodatkowego finansowania.

Przykładowym źródłem finansowania może być kredyt bankowy, franchising, jednak nie jest to jedyna opcja.

Podmioty posiadające status osoby:

• bezrobotnej;
• poszukującej pracy, niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej,
• studenta ostatniego roku studiów, niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej,
• poszukującej pracy niepozostającej w zatrudnieniu lub niewykonującej innej pracy zarobkowej opiekunom osoby niepełnosprawnej, z wyłączeniem opiekunów osoby niepełnosprawnej pobierających świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

– mają możliwość ubiegania się o pożyczkę na podjęcie działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy i środków UE.

Pożyczka udzielana jest na wniosek osoby na podstawie umowy. Maksymalna kwota pożyczki w drugim półroczu 2022 r. stanowi 115.675 zł (20-krotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia 5.783,75 x 20). Maksymalny okres spłaty pożyczki wynosi 7 lat. Jednocześnie przewidziana będzie możliwość skorzystania z karencji w spłacie kapitału (tzn. odroczenie spłaty) na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Warto mieć na uwadze, że opisane powyżej warunki przedstawiają maksymalną kwotę możliwą do przyznania oraz najdłuższy okres spłaty przewidziane Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nadto, pożyczka jest udzielana na podstawie umowy, w związku z czym warunki uzyskania pożyczki, jej wysokość, okres spłaty, inne poszczególne elementy umowy będą indywidualne dla każdego przedsiębiorcy.

Z pośród wymogów formalnych, których spełnienia wymaga pozytywna decyzja, szczególną uwagę należy zwrócić na przygotowanie odpowiedniego opisu i kosztorysu zamierzonej działalności gospodarczej. Przygotowanie racjonalnego opisu i kosztorysu planowanej działalności, niewątpliwie będzie miało znaczny wpływ na decyzję o udzieleniu pożyczki.

Rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej:

Rejestracja jednoosobowej działalności wymaga wykonania kilku formalności. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wniosek o rejestrację składa się do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Rejestr jest jawny, co znaczy, że każdy może sprawdzić wpisy dotyczące konkretnego przedsiębiorcy w rejestrze, co też pozwala na weryfikację potencjalnego kontrahenta. Wniosek można złożyć za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Z uwagi na ostatnio przeprowadzone cyfryzacje systemów KRS (Krajowego Rejestru Sądowego) oraz postępowania sądowego, zalecalibyśmy skorzystać z takiej opcji.

Pod koniec kilka ważnych informacji.

Założenie własnej działalności przewiduje oznaczenie przedsiębiorstwa nazwą (firmą). Wybierając nazwę dla własnego przedsięwzięcia, ważnym będzie przeprowadzenie badania, czy na rynku nie istnieje już podmiot o takiej nazwie. Weryfikacja rynku i rejestrów znaków towarowych może pomóc w uniknięciu ewentualnych sporów z zakresu prawa autorskiego.

Rejestrując firmę warto także mieć na uwadze, iż nie każda działalność gospodarcza może być wykonywana swobodnie. Prowadzenie działalności gospodarczej o szczególnym charakterze wymaga otrzymania koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej (np. zezwolenie na detaliczną sprzedaż alkoholu, koncesja na wykonywanie przewozu lotniczego). Otrzymanie koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej, jest regulowane przepisami szczególnymi.

Jako przedsiębiorca, ogromne znaczenie będzie miało zapoznanie się z podstawowymi obowiązkami, których wykonania wymagają poszczególne przepisy prawne. Do takich obowiązków zaliczamy: spłata składek ZUS, podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT), prowadzenie księgowości. Czy jest obowiązek rejestracji jako podatnika VAT (podatek od towarów i usług)? To pytanie wymaga indywidualnej analizy, jednak jeżeli:

• sprzedaż nie przekracza limitu 200 tys. zł rocznie – przysługuje zwolnienie podmiotowe;
• przedmiotem sprzedaży są wyłącznie towary i usługi zwolnione z VAT – przysługuje zwolnienie przedmiotowe.

Jednoosobowa działalność gospodarcza daje możliwość rozpoczęcia biznesu i cechuje się decyzyjną niezależnością przedsiębiorcy, co z jednej strony pozwala na pewną elastyczność i szybkość w podjęciu działań, a z drugiej strony oznacza, że całą odpowiedzialność ponosi sam przedsiębiorca. W przypadku chęci dalszego rozwoju własnej działalności, istnieje możliwość przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna, spółkę akcyjną). Temat przekształcenia nie będzie omawiany w ramach danego artykułu, z uwagi na jego skomplikowany charakter i obszerność.

Autor: mgr. Serhii Dyndar ParaGraf Momot&Dyndar Doradztwo Prawne