Spółka Komandytowo-Akcyjna

Ostatnią z omawianych spółek w ramach danego cyklu będzie spółka komandytowo-akcyjna. Spółka komandytowo-akcyjna podobnie jak i pozostałe spółki, została uregulowana w Ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Przedmiotowa spółka łączy w sobie cechy charakterystyczne dla spółki jawnej oraz Spółki Akcyjnej. Pomimo tego, jest spółką osobową i nie posiada zdolności prawnej (jednak ma zdolność do czynności prawnych). Jest jedną z najrzadziej wybieranych form prowadzenia działalności.

Spis treści:

– czym jest spółka komandytowo-akcyjna?

– zawiązanie spółki komandytowo-akcyjnej oraz organizacja.

– prowadzenie spraw spółki i reprezentacja.

Czym jest spólka komandyto-akcyjna?

Spółka komandytowo-akcyjna (w skrócie S.K.A.) jest kolejną formą prowadzenia działalności gospodarczej uregulowaną w Kodeksie Spółek Handlowych. Zgodnie z artykułem 125 Kodeksu Spółek Handlowych (dalej „Ustawa”), S.K.A. jest spółką osobową mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Instytucja komplementariusza została przedstawiona po raz pierwszy przy omówieniu spółki komandytowej. Jeżeli mówić wkrótce – komplementariusz to osoba prowadząca sprawy spółki i odpowiadająca za je zobowiązania bez ograniczeń. Cóż do akcjonariusza – zasadniczo nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki, zobowiązani jedynie do świadczeń wskazanych w statucie.

Jak już było wskazano powyżej, S.K.A. łączy w regulacje charakterystyczne dla spółek jawnych i Spółek Akcyjnych. W sprawach nieuregulowanych w dziale do spółki komandytowo-akcyjnej mają zastosowanie przepisy ww. spółek. Od spółki jawnej – regulacje dotyczące stosunku prawnego komplementariuszy, zarówno między sobą, wobec wszystkich akcjonariuszy, jak i wobec osób trzecich, a także do wkładów tychże wspólników do spółki, z wyłączeniem wkładów na kapitał zakładowy. Od Spółki Akcyjnej – pozostałe sfery działalności, w szczególności dotyczy to kapitału zakładowego, wkładów akcjonariuszy, akcji, rady nadzorczej i walnego zgromadzenia.

Zawiązanie spółki komandyto-akcyjnej oraz jej organizacja.

Pierwszym krokiem formalnym do utworzenia S.K.A. będzie sporządzenie statutu w formie aktu notarialnego. W statucie muszą się znajdować następujące informacje, takie jak:

• firma i siedziba spółki;
• przedmiot działalności spółki;
• czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
• oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego komplementariusza oraz ich wartość;
• wysokość kapitału zakładowego, sposób jego zebrania, wartość nominalną akcji i ich liczbę ze wskazaniem, czy akcje są imienne, czy na okaziciela;
• liczba akcji poszczególnych rodzajów i związane z nimi uprawnienia, jeżeli mają być wprowadzone akcje różnych rodzajów;
• nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) komplementariuszy oraz ich siedziby, adresy albo adresy do doręczeń albo adresy do doręczeń elektronicznych;
• organizacja walnego zgromadzenia i rady nadzorczej, jeżeli ustawa lub statut przewiduje ustanowienie rady nadzorczej (Ustawa wymaga ustanowienie rady nadzorczej w przypadku, gdy liczba akcjonariuszy przekracza 25 osób).

W tym miejscu warto przyjrzeć się do niektórych elementów statutu. Pierwszym najbardziej oczywistym wydaje się firma takiej spółki. Powszechne jest, że w nazwie spółek osobowych znajduje się nazwisko co najmniej jednego wspólnika. W przypadku ze spółką S.K.A. z tym trzeba być szczególnie ostrożnym. Zgodnie z Ustawą, firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać nazwiska jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie „spółka komandytowo-akcyjna” (albo skrót). Dlatego istotnym jest, aby nie umieszczać w nazwie firmy nazwiska osoby, która nie jest i nie zamierza być komplementariuszem (gdyż jeżeli zostanie umieszczone nazwisko – taka osoba będzie ponosić odpowiedzialność wobec osób trzecich jak komplementariusz – tzn. bez ograniczeń całym swoim majątkiem).

S.K.A. jest spółką osobową, jednak w odróżnieniu od innych spółek osobowych, dla jej założenia wymaga się kapitał zakładowy. Zgodnie z Ustawą, kapitał zakładowy musi wynosić co najmniej 50.000 zł. I tutaj wchodzą w grę przepisy dotyczące Spółki Akcyjnej. Kapitał musi zostać pokryty w całości, a akcjonariusze muszą także wyrazić zgodę na objęcie akcji. Tylko po tych wszystkich czynnościach możemy mówić o zawiązaniu spółki. Do dodatkowych obowiązków S.K.A. należy również prowadzenie strony internetowej.

W odniesieniu do procedury rejestracji, aktualnie rejestracja spółki odbywa się za pośrednictwem systemu elektronicznego PRS (wysyłanie wniosków drogą pocztową będzie bezskuteczne i spowoduje ich zwrot).

Prowadzenie spraw spółki i reprezentacja.

W spółce komandytowo-akcyjnej osobami prowadzącymi sprawy spółki są komplementariusze. Wyłączyć możliwość prowadzenia spraw spółki jest możliwe przez statut przy jego sporządzeniu. Żeby zrobić to później, trzeba będzie przejść przez procedurę zmiany statutu. Zasadniczo Ustawa przewiduje, że każdy komplementariusz ma prawo prowadzenia spraw spółki. Cóż do reprezentacji, tutaj jest możliwość dokonania zmiany. Można ustanowić jednoosobową reprezentację albo wieloosobową (np. współdziałanie co najmniej 2 komplementariuszy łącznie). Także akcjonariusz może reprezentować spółkę, jednak jedynie na postawie udzielonego mu pełnomocnictwa. Jednak zgodnie z art. 138 §2 Kodeksu Spółek Handlowych, jeżeli akcjonariusz dokona czynności prawnej w imieniu spółki nie ujawniając swojego pełnomocnictwa, odpowiada za skutki tej czynności wobec osób trzecich bez ograniczenia – dotyczy to także reprezentowania spółki przez akcjonariusza, który nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres.

Na zakończeniu można powiedzieć, że spółką komandytowo-akcyjna może być odpowiednim wyborem w dość szczególnych przypadkach. Samo bycie komplementariuszem spółki jest co najmniej ryzykowne, przy czym ryzykuje się nie tylko majątkiem spółki, ale też osobistym. Komplementariusze i spółka odpowiadają za zobowiązanie solidarnie, co oznacza, że wierzyciel może skierować roszczenie przeciwko wybranej osobie, albo przeciwko wszystkim. W odróżnieniu od Spółki Akcyjnej wymagany kapitał jest dwa razy mniejszy, jednak szereg obowiązków charakterystycznych dla Spółek Akcyjnych w zakresie m.in akcji i kapitału też zostaje. Prowadzenie takiej spółki także może skomplikować sam fakt odpowiedniego stosowania przepisów wprowadzonych dla innych spółek.

Jednym z powodem wyboru formy S.K.A. było to, że komplementariusze S.K.A. nie mieli obowiązku spłaty składek ZUS. To się zmieniło jednak po wejściu w życie Ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, obowiązek został wprowadzony.

Autor: mgr. Serhii Dyndar ParaGraf Momot&Dyndar Doradztwo Prawne